İNSÜLİN POMPASI

Pompanın olumlu ve olumsuz yanları

İnsülin pompası kullanmaya karar vermeden önce pompa hakkında daha fazla bilgi edinmek özellikle pompanın iyi ve kötü yanlarını bilmekte yarar var. Aşağıda insülin pompalarının olumlu ve olumsuz taraflarını bulabilirsiniz.

Pompanın iyi tarafları
Pek çok kişi son derece esnek bir yaşam biçimi sağladığı için pompa kullanmayı tercih ediyor. Pompa ile bazal ve bolus insülin gereksinimlerinin tam olarak karşılanabilmesi, uzun süreli etki gösteren insülinleri kullanma zorunluluğunu ortadan kaldırarak yaşamı kolaylaştırmakta. Bilindiği gibi uzun etkili insülinlerin bir kısmı diyabetliyi günün belirli bir zamanında önceden belirlenen miktarda yemek ya da ara öğün almaya zorluyor. Bunun nedeni uzun etkili insülinlerin etkilerinin, günün belirli saatlerinde daha fazla olmasından (doruk etkisi) ötürü ortaya çıkabilecek hipoglisemileri önlemek. Pompada ise yalnız kısa ya da çoğunlukla çok kısa etkili insülin kullanıldığından ve vücuda o andaki gereksinimi karşılayacak miktarda insülin uygulandığından hem hipoglisemi riski azalıyor hem de kan şekeri düşmesin diye belirli saatlerde yemek yeme zorunluluğu ortadan kalkıyor. Pompanın bir başka iyi tarafı da herşeyi kullanıcının belirlemesi. Kullanıcı, pompa ile günün belirli saatlerinde daha az ya da daha fazla insülin uygulama şansına sahip. Bu sayede günlük yaşamdaki etkinliklere göre insülin dozlarını düzenlemek olanaklı. Sürekli olarak vücudunuza bağlı olması gereken bir aletin yaşamınıza daha fazla özgürlük getireceğine inanmak güç gelebilir. Ancak pompa kullanan pek çok kişi, pompanın, yaşamlarını daha kolaylaştırdığını ve özgürleştirdiğini düşünmekte. Pompa ile öğün sırasında alınan karbohidratlara karşılık uygulanması gereken bolus insülin dozunu birkaç düğmeye basarak ve yediğiniz yemeğin niteliğine göre (karbonhidrat ağırlıklı, az ya da çok yağlı vb) mükemmele yakın biçimde uygulamak olanaklı. Bütün bu özellikler, yalnızca istediğiniz saatte istediğiniz şeyi yemenizi değil, aynı zamanda her ortamda (evin dışında da) kolayca insülin uygulamanıza olanak tanımakta. Bazı çocuklarda ise insülin pompaları bir tür sihirli etki göstermekte. Örneğin önceden diyabetle ilgili konulara pek ilgi ve uyum göstermeyen, kan şekerleri son derece düzensiz giden bazı çocuklar, ileri teknoloji ürünü kullanmaktan mı yoksa pompanın yaşama getirdiği esneklikten mi ya da pompa tedavisini yürütme konusunda aldıkları tutum eğitimi nedeniyle mi bilinmese de pompaya geçtikten sonra kan şekerlerinde ciddi bir düzelme gözlenebilmekte. Pompa bir anlamda bu çocuklar için kan şekeri kontrolünde "doğru araç".

Pompanın olumsuz tarafları
Yukarıda belirtilenlere karşın insülin pompası herkese uygun bir seçenek değil. Pompalar titizlik isteyen araçlar. Üreticiler kullanımı kolaylaştırmak için ne kadar çaba gösterse de pompa kullanıcısının becerileri çok önemli. Bu yüzden de küçük yaştaki çocuklarda pompa kullanılması sorun olabiliyor. Çok küçük çocuklarda bolus dozların ebeveynler ya da bakıcılar tarafından uzaktan kumanda ile uygulanması olanaklı. Ancak gene de uygulamada ciddi sorunlar orataya çıkabileceğini unutmamak gerekiyor. Pompayı, pompayı taşıyan kişinin kullanması işleri çok kolaylaştırıyor. Tabii bu durumda da pompa kullanıcısının yaşı önemli. Çocuğunuz pompasını kendi kullanacaksa duygusal açıdan ne kadar olgunlaştığı ve becerileri önem taşıyor. Zira pompa kullanmayı araba kullanmaya benzetebiliriz. Pompadan azami yarar elde etmek için "pompa sürücüsünün" pompayı nasıl kullanacağını, nelere dikkat etmesi gerektiğini iyi anlaması gerekiyor. Üstelik.pompanın haftada yedi gün, 24 saat taşınan, kullanılan bir alet olduğunu düşünecek olursak sürücü hep koltukta olmak zorunda. Başka bir deyişle pompa kullanmaya yalnızca "biraz zaman ayıracak olmak" yeterli değil. Tıpkı arabalarda olduğu gibi pompalar yaşamımıza esneklik getirecek özelliklere sahip olmakla birlikte, hata affetmediklerini bilmek gerekiyor. Sürücü hatası son derece ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Bunun nedeni pompalarda kısa etkili insülin kullanılması. Pompa ile çok kısa etkili insülin, herhangi bir anda, vücuda yalnız o anda gerektiği kadar uygulandığından, insülin akışını kesintiye uğratan bir aksilik olduğunda fark edilmezse, örneğin rezervuardaki insülinin bittiği fark edilmediğinde, sette bükülme ya da tıkanma olduğunda, set iyi yerleştirilmediği ya da aletin pilleri bittiği için insülin gitmediğinde, kan şekeri çok hızlı bir biçimde tehlikeli düzeylere yükselebilir. Üreticiler bu tür durumlara karşı çeşitli pompa alarmları geliştirseler de pompa sürücüsünün herhangi bir sorun anında neler yapacağını çok iyi bilmesi gerekiyor. Pompa ile ilgili bir başka olası sorun da görünümle (imaj) ilgili. Tüm çocuklar yaşamlarının belirli bir döneminde "hilkat garibesine" benzediklerini ve görüntüleri nedeniyle kendilerini kimsenin beğenmeyeceğini sevmeyeceğini düşünürler. Hepimizde olduğu gibi bu dönem geçicidir. Pompaya geçmesini istediğiniz sıralarda çocuğunuz bu türden bir imaj sorunu yaşıyorsa önce onunla konuşmayı denemeli ve bu konuda neler hissedeceğini öğrenmelisiniz. Eğer çocuğunuz pompa kullanmaya direniyorsa pompaya geçme konusunu ileriye bırakmakta yarar olabilir. Unutulmamalıdır ki çocuğunuz henüz "pompa sürücüsü" olmaya hazır değilse pompa kullanırken yarardan çok zarar görebilir.